برنامه نویسی فول استک شامل مهارتهایی در هر دو زمینه بک اند و فرانت اند است که توسعهدهندگان آن تلاش میکنند تا با تسلط به جدیدترین تکنولوژیهای روز دنیا در این زمینه، بتوانند رابطهای کاربری را توسعه داده و نگهداری کنند، سرور را برای ایجاد پایگاه داده آمادهسازی کنند، اقدام به ساخت APIهای جدید کرده و در نهایت روی طراحی ظاهری سایت نیز نظر داده و ویژگیهای جدید را به شکلی جذاب به سایت یا نرمافزار اضافه کنند. یک برنامهنویس فول استک باید علاوه بر موارد گفته شده با مدیریت پایگاه داده نیز آشنایی داشته باشد که در بوت کمپ برنامه نویسی این موضوع به طور کامل آموزش داده میشود.
چنین برنامهنویسی باید با HTML، CSS، جاوا اسکریپت، پایتون و فریمورکهای مختلف این دو زبان آشنا باشد. علاوه بر این، او وظیفه دارد که تست و عیبیابی سایت و نرمافزار را نیز برعهده گرفته و با توجه به دانش خوبی که در زمینه الگوریتمها و منطق تجاری دارد، مشکلات پیشرفته به وجود آمده برای سایت یا نرمافزار را حل کند که این موارد نیز در بوت کمپ برنامه نویسی پایتون آموزش داده میشود. میانگین درآمدی که یک برنامهنویس فول استک دارد تقریبا 90 هزار دلار در سال است.
برنامه نویسی فول استک چیست؟
برنامه نویسی فول استک شامل هر دو بخش توسعه فرانت اند و بک اند اپلیکیشنهای تحت وب و وبسایتها است. هر اپلیکیشن و وب سایتی دارای یک بخش فرانت اند( چیزی که کاربر میبیند) و یک بخش فرانت اند ( مربوط به پایگاه داده و منطق سایت) است. در واقع یک برنامهنویس فول استک، قادر خواهد بود که بخش فرانت اند و بک اند را به شکل مناسبی با یکدیگر ادغام کرده و سیستمهای دادهها، ارتباط با سایر برنامهها و همینطور پردازش دادهها را در سایت پیادهسازی کنند.
توسعهدهندگانی که بهصورت فول استک مشغول به کار هستند نیازمند مهارتها، ابزارها و دانشهای نرمافزاری کمی متفاوت نسبت به توسعهدهندگان فرانت اند و بک اند خواهند بود. با این حال، آنها باید دانش کاملی در این دو زمینه نیز داشته باشند.
یک برنامه نویس فول استک چه کار میکند؟
فول استک دولوپر کیست؟ چنین شخصی در واقع وظایف زیر را برعهده دارد:
1- او قادر است که توسعه و نگهداری از رابطهای تحت وب را به بهترین شکل انجام داد.
2- در فرایندهای توسعه فرانت اند و بک اند شرکت میکند.
3- ویژگیهای محصول یا APIهای جدید را میسازد.
4- یک توسعهدهنده فول استک تستها و عیبیابی سایت را انجام داده و مشکلات آن را برطرف میکند.
4- در پروژهها و اسپرینتها با بخشهای دیگر همکاری میکند.
به طور کلی، دنیای فول استک، دنیای بزرگی است که در آن از فناوریهای جدید و در حال تکامل استفاده شده است. حفظ دانش در زمینه این تکنولوژیها و تکنیکهای پیشرفته یکی از ملزومات بسیار مهم فول استک دولوپرها به شمار میآید.

مزایای حضور یک توسعهدهنده فول استک در پروژه چیست؟
برنامه نویسی full stack میتواند مزایای زیادی را در یک پروژه تحت وب داشته باشد که این مزایا شامل موارد زیر میشود:
– استفاده کارآمد از منابع: راهکارهای سنتی برای ادغام فرانت اند، بک اند، مدیریت پایگاهداده و مدیریت عملیات سرور، معمولا راهکارهایی ناکارآمد بودند. یک توسعهدهنده فول استک، قادر است تا با فناوریها و تکنیکهای جدید، این فرایند را به بهترین شکل ممکن انجام داده و به کارآمدترین شکل از منابع استفاده کند.
– انعطافپذیری و سرعت بالاتر: با توجه به معماریهای جدیدی که در برنامهنویسی فول استک مطرح شدهاند، انعطافپذیری و سرعت اجرا و توسعه پروژههای تحت وب مانند انواع وبسایتها بهبود پیدا کرده است.
– حل مشکل در سطوح پیشرفته: با آموزش برنامه نویسی full stack، برنامهنویسان میتوانند مشکلات کلی که در قسمتهای مختلف پروژه وجود دارند را در مدت زمان کمتری تشخیص داده و راهکارهای اساسیتری را نیز برای حل آنها ارائه دهند.
– با کمک توسعهدهندگان فول استک، نمونههای اولیه در زمان کمتری ساخته شده و هزینههای پروژه کاهش پیدا میکند.
– یک توسعهدهنده فول استک کمک میکند تا نیاز به ارتباطات تیمی کاهش پیدا کرده و تیمهای فرانت اند و بک اند مطابق با نیازهای پروژه، به سمت اهداف خود حرکت کنند.
توسعهدهنده فول استک نیازمند چه مهارتهایی است؟
از جمله مهمترین مهارتهای توسعه دهنده فول استک را در جدول زیر برای شما توضیح دادهایم:
|
مهارتهای موردنیاز |
توضیحات |
|
توسعه فرانت اند |
یک برنامهنویس فول استک، باید دانش کاملی در زمینه توسعه فرانت اند داشته باشد. با فناوریهای HTML، CSS و زبانهای برنامهنویسی مانند جاوا اسکریپت کار کرده باشد. به این ترتیب، میتواند از نظر ظاهری سایت را بهبود دهد. |
|
توسعه بک اند |
مهارتهای توسعه بک اند از دیگر مهارتهای موردنیاز برای یک توسعهدهنده فول استک به شمار میآید. چنین شخصی باید نحوه کار الگوریتمها را بهخوبی درک کرده و با منطقهای بیزینسی سایت نیز آشنا باشد. چنین توسعهدهندهای باید بتواند بهخوبی از لایههای API، ذخیرهسازی و بیزینس استفاده کرده و نحوه کار با آنها را نیز آموخته باشد. |
| طراحی وب | یک توسعهدهنده فول استک، حتما باید با نرمافزارهایی مانند فتوشاپ بهخوبی کار کرده و قادر باشد که شکل ظاهری خوب و جذابی را برای سایت ایجاد کند. |
| مدیریت پایگاه داده |
در نهایت، یکی از مهارتهای موردنیاز برای توسعهدهندگان فول استک این است که با مدیریت پایگاه داده آشنا بوده و بتوانند کوئریهای موردنیاز را برای پایگاه داده ایجاد کنند. |

تکنولوژیهای موردنیاز برای توسعهدهندگان فول استک
از جمله مهمترین فریمورکها و زبان های برنامه نویسی فول استک میتوان به مواردی همچون موارد زیر اشاره کرد:
Apache HTTP Server
AWS
CSS
Ember.js
JavaScript
jQuery
Laravel
Microsoft SQL Server
MySQL
Nginx
Node.js
PHP
Polymer
React
Ruby on Rails
Vue.js
فریمورکهای موردنیاز در توسعه فول استک شامل چه مواردی است؟
فریمورک در واقع مجموعهای از اجزای نرمافزاری که قابلیت استفاده مجدد را دارند در اختیار شما قرار میدهد که به شما کمک میکند تا برنامههای جدید را در زمان کوتاهتری بسازید. از جمله محبوبترین فریمورکهایی که در توسعه فول استک به آنها نیاز دارید میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1- Ruby on Rails: یک فریمورک محبوب است که به زبان روبی نوشته شده است و موفق شده که دنیای وب را تحت تاثیر خود قرار دهد. این فریمورک در واقع هر آن چیزی که شما برای ساخت یک برنامه تحت وب به آن نیاز دارید را در اختیارتان قرار میدهد.
2- جنگو: یک فریمورک سطح بالا برای طراحی و توسعه وب است که به زبان پایتون نوشته شده و به شما کمک میکند تا بتوانید کدهای خود را به شکلی سریع و تمیز بنویسید. یکی از ویژگیهای مهم این فریمورک این است که ادغام کدهای آن با دیگر کتابخانههای پایتون راحتتر است. به همین علت شما میتوانید از آن برای پروژههای یادگیری ماشین، تجزیه و تحلیل دادهها یا سایر وظایف پیچیده نیز استفاده کنید.
3- Spring Boot: یکی از فریمورکهایی است که با هدف سادهسازی مراحل اولیه راهاندازی و توسعه وب سایت ایجاد شده است. این فریمورک به زبان جاوا نوشته شده و از انعطافپذیری بالایی برخوردار است. علاوه بر این، ادغام کردن این فریمورک با سایر ابزارها برای توسعه وب سایت نیز ساده و راحت است.
یک توسعه دهنده فول استک چه وظایف و مسئولیتهایی دارد؟
مسئولیتهای برنامه نویس فول استک شامل موارد زیر میشود:
– چنین توسعهدهندهای به طراحی و توسعه نرمافزار کمک میکند.
– او فرایند تست و اشکالزدایی نرمافزار را به شکل بهتری انجام داده و سعی میکند که سایت را بهینه نگه دارد.
– بررسی تمیزبودن کدها هم در سمت فرانت اند و هم در سمت بک اند از جمله وظایف مهم فول استک دولوپر است.
– چنین برنامهنویسی حتما باید قادر به ایجاد یک سرور و پایگاه داده برای قسمت بک اند نرمافزار باشد.
– اطمینان از سازگاری اپلیکیشن یا سایت با انواع پلتفرمها و بهینهسازی برای انواع پلتفرمها
– همکاری با طراحان گرافیک برای ایجاد طراحیهای خاص برای ویژگیهای جدید
– توسعه API و خدمات RESTful
– بهینهسازی نرمافزار براساس پیشرفت تکنولوژیهای استفاده شده و به کار رفته در آن
– توجه داشتن به امنیت اپلیکیشن

استکهای محبوب برای توسعهدهندگان فول استک چیست؟
در آموزش برنامه نویسی full stack شما نیازمند این هستید که با استکهای جدیدی که برای این توسعهدهندگان طراحی شده و شامل موارد زیر میشود، آشنا شوید:
پشته LAMP
این پشته شامل لینوکس، آپاچی، مای اس کیو ال و PHP میشود. برنامههایی که با استفاده از این پشته ساخته میشوند، به شکل زیر عمل میکنند:
– وب سرور آپاچی درخواستی را دریافت کرده و در صورت ثابت بودن آن را انجام میدهد. در صورتی که این درخواست بهصورت پویا باشد آن را به مولفه PHP ارسال میکند.
– لایه PHP درخواست را پردازش کرده یا اطلاعات ذخیره شده در پایگاه داده مای اس کیو ال را به آن متصل میکند.
– نتایج حاصل از این دو عملیات بهصورت HTML به وب سرور ارسال شده و در صورت نیاز، دادههای جدید در پایگاه داده MySQL ذخیره میشوند.
– Apache HTTP، نتایج پویا و داینامیک را به مرورگر کاربر ارسال میکند.
پشته MEAN
این پشته یک جایگزین برای LAMP است که از انگولار، Express.js، MongoDB و Node.js تشکیل شده است. این پشته در واقع مبتنی بر جاوا اسکریپت بوده و کاربر میتواند به شکل زیر با آن تعامل داشته باشد:
– انگولار درخواست را دریافت کرده و آن را به Express.js ارسال میکند.
– سرور برنامه، دادهها را از پایگاه داده MongoDB بازیابی میکند.
– پاسخ بهصورت جیسون به انگولار بازگردانده شده و کاربر میتواند در مرورگر خود پاسخ را مشاهده کند.
میانگین درآمد توسعهدهنده فول استک چقدر است؟
در بسیاری از کشورهای مختلف در سراسر دنیا، میانگین درآمدی که یک توسعهدهنده فول استک در سال میتواند داشته باشد تقریبا 90 هزار دلار در سال است. با این حال، این میزان درآمد به عوامل زیر بستگی خواهد داشت:
1- کشوری که توسعهدهنده فول استک در آن مشغول به کار است.
2- میزان تجربه و تخصص توسعهدهنده فول استک
3- مهارتهایی که توسعهدهنده داشته و پشتههایی که کارکردن با آنها را آموخته است.
4- زبانهای برنامهنویسی که توسعهدهنده با آنها کار کرده و پروژههایی که انجام داده است.
5- سازمان یا شرکتی که برنامهنویس فول استک مشغول به کار در آن است.
در ایران نیز میانگین درآمد یک توسعهدهنده فول است از ماهیانه 30 میلیون تومان شروع شده و ممکن است تا 100 میلیون تومان در ماه نیز برسد.
چگونه به برنامهنویس فول استک تبدیل شویم؟
برای آموزش برنامه نویسی فول استک، نیازمند طی کردن مراحلی هستید که این مراحل عبارتاند از:
1- در ابتدا باید با اصول و مفاهیم وب آشنا شوید.
2- در قدم بعدی باید روی توسعه فرانت اند کار کرده و مهارتهای موردنیاز در این زمینه را به دست بیاورید.
3- سپس باید با زبانهای برنامهنویسی و مهارتهای توسعه بک اند نیز آشنا شده و تجربه خوبی در این زمینه به دست بیاورید.
4- در قدم بعدی باید کارکردن با پشتههای فول استک را آموخته و رزومه خوبی را در این زمینه ایجاد کنید.
5- سپس نیازمند این هستید که بهعنوان یک توسعهدهنده فول استک، پروژههای نسبتا قابل قبولی را به رزومه خود اضافه کنید.
6- حال میتوانید بهعنوان یک کارآموز یا توسعهدهنده فرانت اند یا بک اند مشغول به کار شده و تجربه خود را در این حوزهها افزایش دهید.
7- در نهایت بعد از دو الی سه سال میتوانید وارد حوزه فول استک شده و سعی کنید در موقعیتهای شغلی فول استک مشغول به کار شوید.

سخن پایانی
برنامه نویسی فول استک شامل مجموعهای از مهارتها است که به شما کمک میکند تا بتوانید هم در بخش فرانت اند و هم در بخش بک اند به تسلط کافی دست پیدا کنید. در واقع یک برنامهنویس فول استک قادر است که ارتباط بین این دو بخش را در نرمافزار یا وب سایت ایجاد کند. چنین برنامهنویسی به سازمانها کمک میکند تا به شکل بهتری از منابع استفاده کرده و سایتها و نرمافزارهایی با سرعت و انعطافپذیری بالاتر را ایجاد کنند. این برنامهنویس قادر است که APIهای جدید را برای سایت ایجاد کرده و از طرف دیگر، سرور را نیز برای استفاده از پایگاه داده آماده کند.
برای اینکه به یک برنامهنویس فول استک تبدیل شوید، نیازمند این خواهید بود که با دو پشته LAMP و MEAN نیز آشنا شده باشید.


